ách nhận biết gỗ sưa bằng phương pháp thủ công

ách nhận biết gỗ sưa bằng phương pháp thủ công

24/11/2017 09:32:13 PM

a. Làm sạch mẫu gỗ cần giám định, dùng Dao cắt thành những lát mỏng rồi cho vào cốc nước đun sôi để nguội ngâm khoảng 15 phút nếu trên bề mặt cốc nước thấy xuất hiện 1 lớp màng mỏng óng ánh như Dầu thì khả năng đó là Gỗ sưa sẽ rất cao.................


b. Ngửi mùi hương vẫn là cách nhận biết gỗ sưa có độ chính xác cao hơn nhìn bằng mắt:

Cách này có độ chính xác cao nhưng đòi hỏi người thử phải có chút ít kinh nghiệm, dùng giấy ráp đánh, hoặc dùng Dao sắc cạo mạnh sạch bụi khi thấy xuất hiện màu đỏ thì ngửi trực tiếp vào gỗ thấy mùi thơm ngát mùi trầm , dễ chịu, sảng khoái (lưu ý là ngửi ở trong phòng kín không có Gió) hoặc đốt trong phòng kín , khói tỏa hương rất thơm, tàn tro màu trắng ngà (giống tàn thuốc lá 555).

c. Nhìn (quan sát bằng mắt thường để nhận biết gỗ sưa) :

Cách nhận biết gỗ sưa
Vòng tay gỗ sưa đỏ lộc phát

+ Sắc gỗ màu đỏ giống màu đỏ bã trầu ; gỗ để lâu phủ bụi có thể xuống màu song dùng dao hoặc giấy ráp đánh nhẹ có thể thấy màu lại sáng đỏ. (các cụ ngày xưa có câu đẹp như “sắc gỗ sưa” )

+ Vân gỗ nổi lên từng lớp từng lớp rất đẹp,

+ Toom (thớ gỗ): Mịn , nhỏ, màu hồng (hoặc đỏ) sẫm, thi thoảng có toom màu đen.

d. Cách nhận biết gỗ sưa bằng phương pháp Cân : nhẹ hơn gỗ trắc, gỗ lim, gỗ cẩm lai … nặng hơn gỗ xoan, gỗ dổi, …

Cách nhận biết gỗ xưa bằng phương pháp thủ công

 

cây sưa đỏ còn được gọi là cây sưa, cây sưa đỏ, cây huỳnh đàn, cây huỳnh đường, cây trắc thối, huê mộc vàng ... và một số tên gọi khác theo từng địa phương ,gỗ sưa thuộc nhóm 1 họ Đậu đang nghiêm cấm khai thác tại Việt Nam
Cây gỗ sưa đỏ thuộc loại gỗ nhóm 1 A, gỗ huỳnh đàn ( tên khoa học làm Dalbergia Tonkinensis Prain) thuộc tôp những loại thực vật rừng cực kỳ quý hiếm, giá gỗ cao, loại gỗ này dùng để làm các loại đồ gỗ mỹ nghệ đang trong tình trạng nguy cấp và cần được bảo vệ.


( lá cây gỗ sưa )

Với người chưa bao giờ được gặp thì quả là một chuyện khó để nhận biết.Tuy nhiên thông thường chỉ những người làm trong nghề về đồ gỗ mỹ nghệ mới nhận ra được mùi gỗ và phân biệt, và làm lâu dài họ có thể nhìn gỗ là đoán được , vỏ gỗ sưa đỏ thì sần sùi , gỗ sưa trắng nhẵn và mịn

Làm thế nào để nhận biết gỗ sưa


( cây gỗ sưa đỏ ở bách thảo )

Giá gỗ sưa : Giá gỗ sưa dao động từ 2 đến 15 triệu trên 1kg, tùy vào chất lượng và độ tuổi của gỗ. Gỗ sưa có tuổi dưới 10 năm tuổi được gọi là gỗ non, một số vùng đất phía bắc, cây sưa cho ra lõi sớm, 7 – 10 năm sau khi trồng đã có lõi, giá loại này dao động 2 – 3 triệu/ 1kg. 

Gỗ sưa có tuổi đời cao, chất lõi đẹp và tốt giá trên 10 triệu / 1kg. Hiện nay đang được các thương lái Trung Quốc thu mua rầm rộ.



Khi thu hoạch gỗ sưa ta chỉ lấy phần lõi gỗ, phần vỏ ta lọc bỏ, có thể làm củi. Hiện nay thị trường đồ mỹ nghệ nhiều sản phẩm đẹp vẫn đang rất hiếm gỗ sưa đỏ, giá gỗ sưa dao động, chênh lệch tương đối cao, phụ thuộc vào chất lượng gỗ cũng như độ tuổi.

Đối với bài viết này, nếu các cụ đã sống/ăn/ngủ/bàn/.../.../ với sưa thì coi như là tầm thường vì các vị này liếc qua đã biết gỗ sưa rồi, cần gì phải đọc bài này??!! Thường khi em trao đổi với nhg cụ này thì "Làm sao biết đây là gỗ sưa?", câu trả lời "Em nhìn em biết liền..." nhg làm sao "biết" mới là điều then chốt. Đa số các cụ này 0 giải thích được ra lời, mà căn cứ theo kinh nghiệm bản thân, nghề dạy nghề do những ng đi trước truyền lại. Em xin hầu các cụ 2 câu chuyện trước khi vào đề

Chuyện thứ 1: Em nghe 1 tay sưa cứng cựa, tạm gọi là "A", nói với em tháng trước 1 anh thợ mộc mua 2 tấm "sưa" về để ở nhà "A", anh thợ mộc mượn "A" 1 số tiền để trả 2 tấm gỗ, "A" bước ra xem rồi càm ràm "�"ng này 0 biết mua 2 tấm hương làm gì ấy nhỉ???" anh thợ mộc nghe thế giựt mình, nhìn kỹ thì là hương thật.

Chuyện thứ 2: Em đọc báo thấy CA tpHCM bắt 1 tay buôn "sưa dây", nhg khi kiểm tra lô hàng thì là cẩm chứ 0 phải sưa dây!!!
Điều này chứng tỏ kth về gỗ sưa mông lung, tuy rõ ràng nhg vẫn còn mơ hồ cho nên bài viết này hệ thống lại mớ kth em biết và chia sẻ cho ae bạn bè để 0 bị dính chưởng "hương/cẩm". Để phân biệt gỗ sưa, em đặt ra 2 Rule:
Rule 1: Điều kiện Cần (ĐKC)
Rule 2: Điều kiện Đủ (ĐKĐ)

căn bản như sau:

Rule 1---ĐKC: Nếu gỗ có đốm trắng như Hình 1a thì gỗ KH�"NG phải gỗ sưa.

Rule 2---ĐKĐ: Gỗ phải có mùi thơm MÁT, 1 thóang sau ngửi lại vẫn thơm, thì là gỗ sưa nhiều dầu, chất lượng cao.

Nếu gỗ bạn thẩm định thõa mản 2 điều kiện trên thì chúc mừng bạn, bạn đã có 1 sp/phôi sưa chuẩn trong tay. Sau khi qua được 2 điều kiện trên, thì mình sẽ bàn tới vân gỗ, màu gỗ, chun/sụng, nu... vì 0 phải gỗ sưa nào giá cũng cao ngất ngưởng, tùy theo vân gỗ! Em sẽ phân tích rõ hơn ý này vào phần sau.

Cũng cần bàn thêm về mùi của 3 loại gỗ liên quan: (1) Gỗ hương có mùi "hốc", ngửi vào 1 lần không thích ngửi lần 2 lần 3, (2) Gỗ cẩm có mùi chua và (3) Gỗ sưa có mùi thơm mát sang trọng, dân ghiền sưa ngửi lần 1, muốn ngửi lần 2, 3, 4, 5... Nếu lần đầu tiên các cụ ngửi mà 0 thích ngửi nữa, cơ hội KH�"NG phải gỗ sưa rất cao. Gỗ hương và gỗ cẩm được dùng để giả gỗ sưa vì vân gỗ 3 loại này tương đối giống nhau. Nếu dùng giác quan thứ 6 phân tích thì gỗ sưa có màu rất sang trọng và đẹp vì gỗ không có đốm/gân trắng nên 0 bị "dơ" theo cảm nhận cá nhân.


Hình 1a: ĐKC --- Vân gỗ hương. Gỗ hương/cẩm thường có đốm/gân trắng trong thớ gỗ.


Hình 1b: Mùn gỗ hương ngâm nước có màu vàng xanh


Hình 1c: Mùn gỗ sưa ngâm nước, màu vàng là màu tinh dầu đậm đặc, nhìn tổng thể như màu nước trà, nước trong, 0 có màu vàng xanh như gỗ hương


Hình 2: Vân gỗ cẩm, chú ý vết nứt, gỗ nhiều mắt, có đốm trắng rất nhỏ, chà sát mạnh có mùi chua! Chú ý khi mình chà thử mùi thường chà dưới đáy của pho tượng/bình, phải chà càng mạnh càng tốt để dùng lực ma sát tăng nhiệt độ ở chỗ bị chà. Như thế mùi sẽ trung thực hơn là chà "nhè nhẹ".

Sau đây là hình cách chọn gỗ sưa một cách khoa học và hệ thống mà em đặt ra. Theo quan điểm cá nhân, em nghĩ dùng hệ thống này đi mua gỗ sưa được.


Hình 3: Hệ thống cách chọn lựa và phân loại gỗ sưa một cách khoa học. Màu xanh lá cây tượng trưng cho "Tốt", màu đỏ tượng trưng cho "Xấu".
==========================================
Chú thích 1: Sưa ngâm có mùi yếu, chà ra phảng phất rồi hết mùi vì gỗ (thường là hương và cẩm) bị luộc/ninh với dầu sưa xịn cho nên độ ngấm vào thân gỗ 0 sâu. Nếu gỗ bị luộc sẽ có màu tái tái bên ngoài, nhìn kỹ sẽ thấy. Nếu là sưa ngâm thì Rule 1 có thể loại được vì vân gỗ sẽ có đốm trắng ngoại trừ họ dùng sưa dây để ngâm!

Chú thích 2: Sưa dây kth to khoảng 10cm là đã khó, khủng hơn lên đến 15cm coi như là "vô địch" sưa dây cho nên để loại sưa dây ra khỏi vòng chiến, mình để ý kth ban đầu. Sau đó, sưa dây tom thô giống tom gõ đỏ nhg mịn hơn 1 chút, nhìn xốp, mùi nhẹ, chà ra thì thoang thoảng rồi mất mùi, màu đỏ tím bầm như cẩm, cầm lên thấy nhẹ tay.

Chú thích 3: Sưa khô dầu là sưa chuẩn nhg trong quá trình cất giữ lâu ngày, đk thời tiết, bị ngâm nước... hay nhiều lý do khác, dầu bị mất đi nên 0 có mùi. Sưa mất dầu giá sẽ rẻ hơn sưa nhiều dầu, điểm này 0 cần bàn. Nếu đã thích loại này thì coi như Rule 1 là cách duy nhất để xuống tiền. Mua loại này phải soi thật kỹ, dạng này theo em "Đi dễ khó về"! Phải cực kỳ cẩn thận!

Chú thích 4: Sưa hâm gần đây xuất hiện trên thị trường, mùi thì nhẹ đến 0 có mùi, đốt có mùi khét, sưa chuẩn đốt có mùi thơm mát chứ 0 bao giờ bị khét. Màu của sưa hâm nhợt nhạt, như "sưa bị bệnh", tai tái (Hình 5a và 5b). Nếu loại này làm lên sản phẩm rồi thì khó lòng nhận biết vì đốt mẫu trên sản phẩm khó hơn đốt trên phôi gỗ! Sản phẩm sưa hâm có vân gỗ nhợt nhạt, phải nhìn thật kỹ để phân biệt.

Chú thích 5: Sưa Châu Phi thấy xuất hiện trên thị trường TQ, mình 0 biết du nhập về VN chưa??!!! Gỗ màu giống gỏ đỏ, vàng vàng, đồng 1 màu, 0 có gì đặc sắc, 0 có mặt quỷ là điểm đặc trưng nổi bật của sưa chuẩn. Tom mịn hơn tom của sưa dây, lõi gỗ bị xốp, đây là cách nhận biết tốt của loại này. Mùi thì 0 có vì mình đòi chà họ 0 cho chà, chỉ nhìn thôi!!!!
===========================================
Vài mẫu gỗ sưa hiện nay em sưu tầm được, mới các cụ tham khảo


Hình 4a: Một chút vân gỗ nu sưa Hải Nam


Hình 4b: Vân gỗ sưa Hải Nam


Hình 4c: Vân gỗ sưa VN lông chuột, gỗ có đốm đen giống như lông con chuột


Hình 4d: Sưa dây, xuất xứ Lào, gỗ có tom xốp, đk nhỏ


Hình 4e: Sưa VN sưa bắc (tím)

Đây là mẫu sưa hâm/giả mà em đăng dạo trước, tính đem đi đun nước, còn nhớ chú LT đòi em gởi ra đổi 1 lô khác vào... ;)


Hình 5a: Sưa giả, vân và màu tai tái, loại này thỏa mãn ĐKC (Rule 1) nhg 0 thỏa mãn Rule 2.


Hình 5b: Sưa giả, vân và màu tai tái, loại này thỏa mãn ĐKC (Rule 1) nhg không thỏa mãn Rule 2. Để ý kỹ thấy vào đến lõi mà vân gỗ vẫn nhợt nhạt.

Kết luận:
(1) Gỗ sưa KH�"NG có đốm/gân trắng trong thớ gỗ
(2) Gỗ sưa có mùi mát sang trọng, muốn ngửi nhiều lần
(3) Giá của gỗ sưa tùy vào vân gỗ và chủng loại, không phải sản phẩm/phôi gỗ sưa nào thì giá cũng cao ngất ngưởng. Ví dụ: nu sưa là loại đắt nhất, kế đến vân lông chuột, không theo thứ tự xếp hạng đắt/rẻ các loại sau: vân chung, vân mây, vân mặt quỷ...


Xin chúc tất cả các anh em bạn bè tìm được gỗ sưa đẹp.